Gebelik takibi nedir?
Gebelik takibi, gebeliğin başından doğuma kadar annenin ve bebeğin sağlığının düzenli muayenelerle izlenmesidir. Amaç, olası sorunları erken fark etmek, gerekli testleri doğru zamanda yapmak ve doğumu güvenli şekilde planlamaktır.
Her kontrolde tansiyonunuz, kilonuz ve genel durumunuz değerlendirilir, ultrasonla bebeğin gelişimi izlenir. Gebeliğin haftasına göre kan ve idrar tahlilleri istenir. Kontroller aynı zamanda aklınızdaki soruları sormak için de bir fırsattır: beslenme, egzersiz, kullandığınız ilaçlar, iş ve seyahat planlarınız.
İlk muayene ne zaman yapılmalı?
Ev tipi gebelik testiniz pozitif çıktıysa ilk muayene için en uygun zaman, son adet tarihinizin ilk gününden itibaren 6–8. haftalardır. Bu dönemde ultrasonla gebelik kesesinin rahim içinde olduğu doğrulanır ve bebeğin kalp atımı görülebilir.
İlk muayenede:
- Sağlık geçmişiniz, önceki gebelikleriniz ve kullandığınız ilaçlar konuşulur.
- Ultrasonla gebelik haftası ölçülür ve tahmini doğum tarihi belirlenir.
- Kan grubu, tam kan sayımı, tiroid ve gerekli görülen enfeksiyon taramaları gibi ilk tahliller istenir.
- Folik asit başta olmak üzere gerekli vitamin desteği planlanır.
Kanama, şiddetli karın ağrısı ya da daha önce dış gebelik öykünüz varsa 6. haftayı beklemeden başvurun.
Haftalara göre kontrol takvimi
Aşağıdaki takvim, sorunsuz ilerleyen bir gebelik için genel bir çerçevedir. Size özel takvim ilk muayenede, sağlık durumunuza göre belirlenir.
| Hafta | Kontrol | Neler yapılır? |
|---|---|---|
| 6–8 | İlk muayene | Gebeliğin doğrulanması, kalp atımı, tahmini doğum tarihi, ilk kan tahlilleri |
| 11–14 | İkili tarama | Ense kalınlığı ölçümü ve kan testiyle bazı kromozom farklılıkları için risk hesaplaması |
| 16–20 | Ara kontrol | Bebeğin gelişimi, gerekirse ek tarama testleri |
| 18–22 | Ayrıntılı ultrason | Bebeğin organlarının ve gelişiminin ayrıntılı incelenmesi |
| 24–28 | Şeker yükleme testi | Gebelik şekeri (gestasyonel diyabet) taraması, tam kan sayımı |
| 28–32 | Üçüncü trimester başlangıcı | Bebeğin büyümesi ve su miktarı; kan grubu Rh negatifse gerekli koruyucu iğne |
| 32–36 | Büyüme takibi | Bebeğin kilosu ve duruşu, doğum planının konuşulması |
| 36–40 | Haftalık kontroller | Bebeğin kalp atışlarının izlenmesi (NST), doğum zamanlamasının değerlendirilmesi |
Kontroller genellikle ilk aylarda ayda bir, 28. haftadan sonra iki haftada bir, son haftalarda ise haftada bir yapılır. Tahmini doğum tarihinizi ana sayfamızdaki gebelik hesaplayıcısıyla öğrenebilirsiniz.
Doğum şekli, doğum planı ve doğum sonrası dönem hakkında bilgi için doğum sayfamıza bakabilirsiniz.
Gebelikte yapılan testler
Kan ve idrar tahlilleri
Kan grubu, tam kan sayımı, açlık şekeri, tiroid fonksiyonları, idrar tahlili ve gerekli görülen enfeksiyon taramaları (hepatit B gibi) gebeliğin başında istenir. Bazı testler sonraki trimesterlerde tekrarlanır.
Tarama testleri
İkili tarama (11–14. hafta) ve gerekirse ek tarama testleri, bebekte bazı kromozom farklılıklarının olasılığını hesaplar. Bu testler tanı koymaz, risk belirler. Risk yüksek çıkarsa ileri tetkik seçenekleri ayrıntılı olarak konuşulur.
Ultrason
Her kontrolde bebeğin gelişimi ultrasonla izlenir. 18–22. haftalardaki ayrıntılı ultrasonda bebeğin organları tek tek değerlendirilir.
Şeker yükleme testi
24–28. haftalarda yapılan bu test gebelik şekerini erken tespit etmek içindir. Gebelik şekeri fark edildiğinde beslenme düzenlemesi ve yakın takiple genellikle kontrol altına alınabilir.
Riskli gebelik takibi
Bazı durumlarda kontrollerin daha sık yapılması ve ek testler gerekebilir. Örneğin:
- 35 yaş ve üzerinde gebelik
- İkiz ya da çoğul gebelik
- Tüp bebek tedavisiyle oluşan gebelik
- Gebelik öncesinden bilinen tansiyon, diyabet, tiroid veya başka bir kronik hastalık
- Önceki gebeliklerde erken doğum, düşük ya da gebelik zehirlenmesi (preeklampsi) öyküsü
- Gebelikte ortaya çıkan şeker, yüksek tansiyon ya da bebeğin büyümesinde gerilik
Bu durumlardan biri sizde varsa takip planınız ilk muayenede buna göre yapılır.
Beklemeden başvurmanız gereken durumlar
- Vajinal kanama
- Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı
- Vajinadan su gelmesi
- Bebeğin hareketlerinde belirgin azalma (özellikle 28. haftadan sonra)
- Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, yüzde ve ellerde ani şişlik
- Yüksek ateş
- 37. haftadan önce düzenli kasılmalar
Bu belirtilerden biri varsa muayenehaneyi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
Sık sorulan sorular
Gebelik takibinde kaç kez kontrole gelmem gerekir?
Sorunsuz ilerleyen bir gebelikte toplam kontrol sayısı genellikle 10–14 arasındadır. İlk aylarda ayda bir, 28. haftadan sonra iki haftada bir, son haftalarda haftada bir kontrol yapılır. Riskli gebeliklerde bu sayı artabilir.
Gebelikte ultrason bebeğe zarar verir mi?
Tıbbi amaçla yapılan ultrason muayenesinin bebeğe zarar verdiğine dair bir bulgu yoktur. Ultrason, gebelik takibinin güvenli ve temel bir parçasıdır.
Folik asidi ne zaman kullanmaya başlamalıyım?
İdeal olan, gebelik planlamaya başladığınızda, yani gebelikten önce başlamaktır. Gebeliği öğrendiyseniz hemen başlayın ve dozunu ilk muayenede doktorunuzla netleştirin.
Eşim kontrollere gelebilir mi?
Elbette. Eşinizin ya da bir yakınınızın kontrollere eşlik etmesini, özellikle ultrason muayenelerinde, memnuniyetle karşılarız.
Gebelik takibine başka bir doktordan devam edebilir miyim?
Evet. Önceki muayene ve tahlil sonuçlarınızı getirirseniz takibinize kaldığınız yerden devam ederiz.
Gebelik takibi için randevu
Muayenehanemiz Çukurambar'da, ATM İş Merkezi A Blok No:12'de. Pazartesi–Cumartesi 09:00–18:00 arası hasta kabul ediyoruz.
